Pazartesi - Cumartesi 09.00 - 17.00 +90 212 225 11 12

Migren

Migren bir baş ağrısı çeşididir.

Kadınların %20’sinde, erkeklerin %10’unda görülür.

Ailevi geçiş gösterir, migrenlilerin %75’inin ailesinde migreni olan kişiler yer alır.  Bu anne baba olabildiği gibi kuzen veya büyük hala gibi üçüncü derece akrabalar da olabilir.

Migren ağrıları

• Genellikle tek taraflı
• Zonklayıcı
• Belirli aralıklarla tekrarlayan
• Işığa, sese, kokuya hassasiyet yaratan
• Sıklıkla bulantı bazen kusma ile seyreden
• Baş hareketleri ve ıkınma ile artan
• Gündelik yaşamı olumsuz etkileyen ağrılardır.

Migren Ağrılarının Seyri

Migren ağrılarının seyri 4 evreden oluşur; prodrom, aura, ağrı ve ağrı sonrası.


Prodrom:

Ağrılardan önce bazı hastalarda önce prodrom dönemi (hastalık erken belirtisi) görülebilir. Ağrı öncesinde en sık görülen yakınma yorgunluk ve buna bağlı uyuma isteği ve esnemedir. Ses ve kokuya duyarlılık, duygu durum değişiklikleri, anksiyete, sinirlilik, neşelilik hali, yemek yeme isteği, baş dönmesi, ishal, kabızlık, artmış idrara çıkma gibi yakınmalar görülebilir. Çoğu hastada boyun kaslarında tutulma ve sertleşme olabilir.


Aura:

Prodrom ile eş zamanlı veya sonrasında hastaların
üçte birinde aura görülebilir. Auralar nadiren ağrı olmadan tek başına da görülebilir (sessiz migren). Auralar, damar yatağında meydana gelen değişikliklerin, beynin kan akımını etkilemesi sonucu, beyin dokusunda, hücresel düzeyde elektrik iletimindeki aksama nedeniyle ortaya çıkan geçici nörolojik defisitlerdir (bulgulardır). Bir hastada ilk olarak görüldüklerinde hastanın felç veya benzeri nörolojik bir hastalık geçirmekte olduğu düşünülebilir.


Pek çok farklı aura bulgusu vardır:

• Renkli, ışıltılı, zikzaklı görme
• Yarım-çeyrek-tam görme alanı kayıpları
• Bulanık görme
• Konuşma ve kelime bulma güçlüğü
• Konsantrasyon kaybı, beyin sisi
• Baş dönmesi
• Göz kapaklarında düşme
• Çift görme, çatallı görme
• Ellerde-kollarda-bacaklarda-tüm vücutta uyuşmalar
• Solukluk
• Terleme


Bu bulgular 10 ila 40 dakika içerisinde geriler ve sonrasında ağrı başlar. Bir aura 60 dakikadan fazla sürmez.

Aurasız migren hastalarında prodrom sonrası veya prodrom yaşanmadan direkt olarak migren ağrısı başlayabilir.


Ağrı

• Ağrı genellikle tek taraflıdır, sağ ya da soldan başlar, yarım olarak kalabilir veya tüm başa yayılabilir. Bazı hastalarda ağrılar taraf seçmeksizin enseden veya alın bölgesinden başlayıp, tüm başı etkileyebilir.
• Ağrı ile birlikte gözlerde kızarma, burun akması, ishal gibi otonom sinir sistemi tutulumu bulguları görülebilir.
• Ağrı şiddetinde, özellikle merdiven çıkarken, eğilip kalkarken veya ıkınırken artma olabilir.
• Karanlık ve serin bir odada 10-15 dakika uyumak veya dinlenmek ağrıya iyi gelir.
• Ağrılar 2-72 saat sürebilir.


Migren tetikleyicileri (ağrının artmasına veya ortaya çıkmasına neden olan etmenler)

• Stres
• Uykusuzluk
• Açlık, kan şekeri düşüklüğü
• Susuzluk (dehidratasyon)
• Magnezyum eksikliği
• Parlak ışık (güneş, kar beyazı, floresan)
• Bilgisayar ekranları
• Deterjanlar, temizlik maddeleri
• Aşırı insülin salgılanması ve/veya insülin direnci
• Kilo alma/ obesite
• Sigara tüketimi, sigara kokusu, sigara dumanı
• Adet öncesi ve sonrası, menopoz öncesi ve sonrası ve hamileliğin ilk üç ayında görülen hormonal dalgalanmalar
• Doğum kontrol hapları (özellikle yüksek östrojen içerikli)
• Bozuk postür
• Havada basınç değişiklikleri, özellikle lodos
• Uçak yolculukları (özellikle uykusuzluk ve stres ile birleşince)
• İkinci kalitedeki veya güçlü parfümler, oda spreyleri/kokuları, bazı çiçekler
• Hasta bina sendromu (yeni yapılmış ve/veya havalandırması kötü binalar, havalandırmada patojen bakteri ve virüs varlığı, kullanılan kimyasallar, duvardan duvara halı veya döşeme, kötü aydınlatma, nem, küf, ozon ve karbon monoksit birikimi)
• İşyeri ortamı, çalışma arkadaşları, yöneticiler
• Saçları çok sıkı toplamak


• Yiyecekler ve içecekler

• Şeker ve şekerli yiyecekler
• Gluten içeren unlu ürünler, ekmekler, hamur işleri, bisküviler
• Süt ve süt ürünleri, özellikle inek sütüyle yapılmış ürünler ve olgun peynirler
• İşlenmiş ürünler, özellikle şarküteri ve işlenmiş etler
• Alkollü ürünler, özellikle bira ve kırmızı şarap
• Fazla miktarda kahve
• Çikolata
• Narenciye
• Soya fasulyesi ve soyalı ürünler
• Monosodyum glutamat (MSG), kıvam arttırıcı ve/veya yemek boyası gibi yapay gıda katkıları içeren yiyecekler
• Aspartam ve diğer yapay tatlandırıcılar
• Sülfit
• Tiramin (peynirler)
• Histamin içeren yiyecekler ( beyaz/kırmızı şarap, fermente işlenmiş etler, bazı balıklar (hamsi, sardalya), bazı meyvalar ( muz, üzüm, narenciye, ananas, çilek), yeşil çay, turşular, ıspanak)
• Histamin salgılanmasını arttıran yiyecekler (yumurta beyazı, kakao/çikolata, domates, kuruyemiş, kabuklu deniz ürünleri, meyan kökü).


Migrenle beraber görülen hastalıklar:

• Depresyon
• Fibromiyalji
• Çocukluk çağı travmaları
• Uyku problemleri
• Gerilim tipi baş ağrısı
• Çene eklemi rahatsızlıkları
• Metabolik sendrom
• Astım
• Alerjiler
• İrritabl bağırsak sendromu
• Artmış bağırsak geçirgenliği
• Tiroid hastalıkları
• Patent foraman ovale
• Mitral valv prolapsusu
• Obstrüktif uyku apne sendromu
• Huzursuz bacaklar sendromu

Migren, beyindeki damar ve sinir hücrelerindeki değişiklikler sonucu oluşan nörovasküler bir baş
ağrısıdır. Genetik alt yapısı uygun kimselerde, beynin merkezinde, hayati fonksiyonları kontrol eden hipotalamus bezi kaynaklı uyaranların, beyin sapındaki ağrı merkezlerini tetiklemesiyle ağrıların oluştuğu düşünülmektedir. Ağrı merkezlerinin uyarılması ile, yüzün ve beyin zarlarının hissini sağlayan trigeminal sinirden enflamatuar nöropeptidler (beyinde kimyasal değişikliklere neden olan madde) salgılanması sonucu beynin bazı bölgelerinde kanlanma artışı/azalması meydana gelir. Salgılanan kimyasal maddeler nedeniyle beyin zarlarında, nadiren de beyinin kendisinde, damarlardan sızan protein, iltihap ve alerji hücreleri (mast hücreleri) toplanır, yangı (enflamasyon) oluşur. ve ağrı ortaya çıkar

Migren ağrıları çoğunlukla ergenlikte başlar. Hormonal değişiklikler, kilo alma ve stresli yaşam, erişkin yaşta migren ağrılarının başlamasına neden olabilir.

Tanı - Tetkik

Tanı, bir nöroloji uzmanının muayenesi sonrasında hastanın hikayesi ile konur. Migrene neden olan ikincil bir sebep yoksa tanı konmasını sağlayan belli bir test yoktur. Muayenede problem saptanması durumunda, hekim gerekli görürse, ileri görüntüleme tetkikleri ve B12 vitamini, folik asit, D vitamini, demir ve biyotin eksikliği, tiroid fonksiyon bozukluğu yönünden ileri tetkik istenebilir.

Tedavi

Migrenin tedavisi üçe ayrılır:
İlaç tedavisi, tetikleyicilerin kontrol altına alınması ve yardımcı yöntemler.
İlaç tedavisi:
İlaç tedavisi migren tedavisinin önemli bir parçasıdır. Ancak tetikleyicilere dikkat edilmez ve sağlık için gündelik yaşamda doğru seçimleri yapılmazsa ilaç tedavisi yetersiz veya etkisiz olacaktır.

1. Koruyucu tedavi: Atak olmaması için verilen, ağrı olsa da olmasa da düzenli kullanılan ilaçlar
2. Atak tedavisi: Atak halinde, ağrıyı geçirmek için kullanılan ilaçlar.
Çok sık atak geçiren hastalara koruyucu tedavi, ayda 3 veya daha seyrek atak geçiren hastalara atak tedavisi düzenlenir.

3. Vitamin ve mineral eksikliklerinin tamamlanması (Magnezyum, B12 vitamini, Folik asit, B1, B2, B5 ve B6 vitaminleri, D vitamin, Biyotin)
4. Eşlik eden depresyon, insülin direnci, diyabet, tiroid bezi problemlerinin ve artmış bağırsak geçirgenliğinin tedavisi.
5. Probiyotik tedavi: Artmış bağırsak geçirgenliğini azaltmak ve serotonin düzeylerini arttırmaya yönelik

Tetikleyicilerin kontrol altında tutulması:
Tetikleyiciler, migren ağrısına neden olan tüm dış uyaranlar, günlük yaşam fonksiyonu değişiklikleri ve hormonal değişikliklerdir. Genetik ve fizyopatolojik özelliklerin bir araya gelmesi kişiden kişiye hassasiyette farklılık görülebilir. Ağrı, başlangıç eşiği düşük hastalarda çok az tetikleyici ile başlarken, eşiği yüksek hastalarda çok daha fazla uyaranın bir araya gelmesi gerekir.

• Susuz kalınmaması
• Yemek yeme düzenin sağlanması, öğün atlanmaması, oruç tutulmaması ve her gün aynı saatte öğünlerin yenmesi.
• Kahve ve kafein tüketiminin azaltılması
• Alkol tüketiminin azaltılması
• Uykunun düzene sokulması, her gün aynı saatte yatılıp kalkılması
• Uykudan en az iki saat önce televizyon seyredilmemesi, bilgisayar ve telefonlara bakılmaması
• Stresle baş etmenin öğrenilmesi
• Hayatı basitleştirmek
• Kişisel günlük programı hafifletmek
• Gerektiğinde yardım istemek
• Şükran günlüğü tutmak
• Açık havada yürümek veya 5 dakika esneme yapmak
• Psikoterapi

• Kognitif davranış terapisi
• EMDR
• Psiko-travma çalışmaları
• Sanat terapisi


• Yoga
• Meditasyon
• Nefes çalışmaları
• Tetikleyici yiyeceklerin yenilmemesi
• Şekersiz beslenme
• Glutensiz beslenme
• Taş devri tipi beslenme
• Histamin diyeti
• Besin günlüğü tutulması
• İnsülin direncinin azaltılması
• Kilo verilmesi
• Egzersiz

Yüksek enerji ve güç isteyen spor ve aktiviteler, özellikle başlangıç döneminde migren ağrılarını tetikleyebilir. Bu nedenle egzersize sakin ve yavaş başlanmalı, egzersiz miktar ve yoğunluğunun yavaş yavaş arttırılmalıdır.

• Yoga
• Yürüyüş
• Yüzme
• Pilates
• Boyun kaslarını germe/güçlendirme
• İlaca bağlı baş ağrısının engellenmesi/ortadan kaldırılması:

Kullanılan ağrı kesicilere bağlı olan ağrılar: Ağrı kesicilerin kesilmesi, kullanım sıklığının azaltılması, alternatif yöntemlerle ağrı azaltılmaya/kesilmeye çalışılması
Diğer hastalıklar nedeniyle alınan ilaçlara bağlı çıkan ağrılar: Tansiyon ilaçları, doğum kontrol hapları, hormon düzenleyiciler ve nitrogliserin tedavilerinin doktor kontrolünde değiştirilmesi/kesilmesi.

Yardımcı yöntemler
• Karanlık, sessiz ve serin bir yerde dinlemek, yatmak ve/veya uyumak
• Alına ve enseye buz veya soğuk kompres koymak
• Akupression: Kişinin kendi başına belli akupunktur noktalarına parmak ve elle hafif düzeyde basınç kullanarak 1-2 dk süreyle masaj yapmasıdır.

• İki kaşın tam ortasına
• Burun kökünün iki yanına
• Şakaklara
• Ense köküne
• Baş parmak ve işaret parmağı arasındaki bölgeye hafifçe bastırarak masaj yapmak

• Ellerin ısındığını görsel olarak beyinde düşünmek ve canlandırmak
• Başa ve alına nane veya lavanta yağı ile masaj yapmak
• Masaj
• Akupunktur
• EFT-tapping
• Biofeedback