Merhaba, annenize çok geçmiş olsun. Parkinson hastalarında, özellikle derin beyin stimülasyonu (beyin pili) sonrasında ayağa kalkınca yaşanan düşmeler çok boyutlu bir değerlendirme gerektirir ve tek bir vitamin eksikliğiyle açıklanması nadirdir.
Bu tablonun arkasında genellikle nörolojik ve dolaşımsal birkaç temel faktör yatar:
Ortostatik Hipotansiyon (Tansiyon Düşmesi): Parkinson’da otonom sinir sistemi etkilenebilir. Yatarken veya otururken ayağa kalkıldığında tansiyonun aniden düşmesi baş dönmesine, bacaklarda boşalmaya ve ani düşmelere yol açabilir. Bu durum mutlaka yatarken ve ayakta tansiyon ölçülerek kontrol edilmelidir.
Pil Ayarları ve İlaç Dengesi: Ameliyatın üzerinden 3 yıl geçmiş olması, hastalığın doğal seyrinde veya ilaca duyulan ihtiyaçta değişiklikler yaratmış olabilir. Pilin voltaj/frekans parametreleri veya kullanılan dopaminerjik ilaçların dozu denge ve yürüme üzerinde doğrudan etkilidir; hekim kontrolünde yeniden kalibrasyon gerekebilir.
Donma (Freezing) ve Postüral İnstabilite: Parkinson’un ilerleyen dönemlerinde beyin pili titreme ve sertliği çok iyi kontrol etse bile, denge refleksleri veya ayağın yere yapışması hissi (donma) pilden daha az fayda görebilir.
Genel Nörolojik Faktörler (Vitaminler Dahil): B12 vitamini, bakır, D vitamini veya folat gibi temel parametrelerdeki düşüklükler kas gücünü ve sinir iletimini olumsuz etkileyerek dengeyi daha da bozabilir. Ancak bunlar genellikle altta yatan ana nedenden ziyade tabloyu ağırlaştıran ikincil etkenlerdir.
Öncelikli adım, bu durumu takibini yapan hareket bozuklukları uzmanı nörologla paylaşarak pil ayarlarını, ilaç saatlerini ve ayağa kalkış tansiyonunu değerlendirmektir. Düşmeleri önlemek adına ani kalkışlardan kaçınmak, kalkmadan önce yatak kenarında 1-2 dakika oturmak ve bir fizyoterapist eşliğinde denge egzersizleri yapmak bu süreçte güvenliği artıracaktır.
