EMG Nedir? Nasıl Yapılır? Ne Gösterir?

Uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük yakınmasıyla başvuran pek çok kişiye EMG istenir. EMG'nin adı çoğu zaman endişe yaratır: Elektrik verilecek mi, iğne batırılacak mı, acıtır mı? Aslında EMG, sinirlerin ve kasların nasıl çalıştığını gösteren, genellikle iyi tolere edilen bir incelemedir. Bu yazıda EMG'nin iki bölümünü, ne gösterdiğini ve neyi gösteremediğini, inceleme sırasında neler hissedileceğini, nasıl hazırlanılması gerektiğini ve sonuçların ne zaman çıktığını anlattım.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Tanı, tedavi ve yazıda geçen ilaç ya da takviyelerin kullanımı için mutlaka hekiminize danışın.
Sinirlerin Elektrik Haritası
Sinirler, beyinden kaslara ve vücuttan beyne elektrik sinyalleri taşır. EMG, bu sinyallerin ne kadar hızlı ve ne kadar güçlü iletildiğini ve kasların bu sinyallere nasıl yanıt verdiğini ölçer. Böylece uyuşmanın ya da güçsüzlüğün nedeninin sinirde mi, sinir kökünde mi, kasta mı olduğu, sorunun nerede ve ne kadar ağır olduğu ortaya konur.
EMG bir nörolog ya da fiziksel tıp uzmanı tarafından yapılır ve yorumlanır. İnceleme, hastanın yakınmalarına ve muayene bulgularına göre her kişide farklı planlanır.
İki Bölüm
Halk arasında EMG denen inceleme aslında iki bölümden oluşur. Her hastada her iki bölüm de gerekli olmayabilir.
Sinir İletim Çalışması
Bu bölümde deriye küçük yapışkan elektrotlar yerleştirilir ve sinirin üzerinden kısa, hafif elektrik uyarıları verilir. Uyarının sinir boyunca ne kadar hızlı ilerlediği ve ne kadar güçlü bir yanıt oluşturduğu ölçülür. Her uyarı, bir anlık çıtlama, karıncalanma ya da kasılma hissi yaratır. Rahatsız edici olabilir, ancak çoğu kişi tarafından kolayca tolere edilir.
İğne EMG
Bu bölümde akupunktur iğnesine benzeyen ince bir iğne elektrot kasın içine yerleştirilir. Kasın dinlenme sırasında ve kasılırken ürettiği elektrik etkinliği kaydedilir. İğne girerken kısa bir batma hissedilir ve kas kasılırken hafif bir ağrı olabilir. İğneler tek kullanımlıktır. İnceleme sonrasında birkaç saat ya da bir gün boyunca iğne yerlerinde hafif bir hassasiyet ya da küçük morluklar görülebilir.
EMG Ne Gösterir?
EMG, şu sorulara yanıt vermek için kullanılır:
- Karpal tünel sendromu, ulnar sinir ve peroneal sinir sıkışması gibi sinir sıkışmalarının yeri ve şiddeti
- Polinöropatinin varlığı, türü ve yaygınlığı; sinir kılıfının mı yoksa sinir liflerinin mi etkilendiği
- Boyun ve bel fıtığına bağlı sinir kökü sıkışması
- Guillain-Barré sendromu ve CIDP (kronik inflamatuar (enflamatuar) demiyelinizan polinöropati) gibi bağışıklık kaynaklı nöropatiler
- Kas hastalıkları ve sinir-kas kavşağı hastalıkları
- Bir sinir hasarının iyileşme olasılığı ve iyileşmenin takibi
EMG Neyi Göstermez?
EMG yalnızca kalın sinir liflerini ölçer. Ağrıyı, sıcağı ve soğuğu taşıyan ve otonom işlevleri düzenleyen ince sinir lifleri EMG'de görülmez. Bu yüzden yanma, iğnelenme ve dokununca acıma gibi yakınmaları olan, ancak EMG'si normal çıkan pek çok kişide ince lif nöropatisi bulunabilir. Bu durumda deri biyopsisi, korneal konfokal mikroskopi ve otonom testler gibi başka yöntemler gerekir. İnce lif nöropatisini ayrı bir yazıda anlattım.
EMG ayrıca sinir hasarının çok erken döneminde normal çıkabilir. Ani gelişen bir sinir hasarında sinirdeki tüm değişikliklerin görülebilmesi için genellikle iki ila üç hafta beklemek gerekir. Bu yüzden EMG'nin ne zaman yapılacağına hekiminiz karar verir.
Nasıl Hazırlanılır?
EMG için özel bir hazırlık gerekmez, ancak bazı basit önlemler incelemenin doğru sonuç vermesine yardımcı olur:
- İnceleme günü ellerinize, kollarınıza ve bacaklarınıza krem, losyon ya da yağ sürmeyin. Bunlar elektrotların deriye yapışmasını engeller.
- Elleriniz ve ayaklarınız soğuksa sinir iletim hızı yanlış olarak yavaş ölçülebilir. Soğuk havada inceleme öncesinde ellerinizi ve ayaklarınızı ısıtın.
- İncelenecek bölgeleri kolayca açabileceğiniz bol giysiler giyin.
- Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, kalp pili ya da başka bir elektronik cihazınız varsa, hemofili gibi bir kanama sorununuz varsa veya derinizde enfeksiyon ya da yara varsa bunu önceden bildirin. Kan sulandırıcıları kendi başınıza bırakmayın; çoğu durumda inceleme ilacı bırakmadan yapılabilir.
- Önceki EMG raporlarınızı, görüntüleme sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçların listesini yanınızda getirin.
- Normal şekilde yemek yiyebilir ve ilaçlarınızı alabilirsiniz.
İnceleme Ne Kadar Sürer?
EMG genellikle yarım saat ile bir saat arasında sürer. Süre, incelenecek sinir ve kas sayısına göre değişir. Yaygın bir nöropati ya da birden fazla sorun araştırılıyorsa inceleme daha uzun sürebilir. İnceleme bittikten sonra hemen günlük işlerinize dönebilirsiniz; araç kullanmanızda bir sakınca yoktur.
Sonuçlar
İnceleme sırasında elde edilen veriler, inceleme bittikten sonra değerlendirilir ve rapor haline getirilir. Rapor genellikle aynı gün ya da birkaç gün içinde hazırlanır. Sonuçlar, sizi EMG'ye yönlendiren hekimin muayene bulguları ve diğer tahlillerle birlikte değerlendirilir. EMG tek başına bir tanı aracı değil, muayeneyi tamamlayan bir incelemedir.
Sıkça Sorulan Sorular
EMG ile ilgili en sık sorulan soruları kısaca yanıtladım.
• EMG çok acıtır mı?
Çoğu kişi EMG'yi beklediğinden daha kolay tolere eder. Sinir iletim çalışmasında kısa, çıtlama tarzında uyarılar, iğne EMG'de ise kısa batma ve kas kasılırken hafif ağrı hissedilir. Rahatsızlık incelemeyle sınırlıdır ve sonrasında geçer.
• EMG'm normal çıktı ama yanmam devam ediyor, neden?
EMG, yanmayı ve ağrıyı taşıyan ince sinir liflerini ölçemez. Bu yüzden ince lif nöropatisi olan kişilerde EMG normal çıkabilir. Yakınmalarınız sürüyorsa ince lif değerlendirmesi yapılabilir.
• Kalp pilim var, EMG olabilir miyim?
Hayır. Kalp pili ya da başka bir elektronik cihazı olan kişilere sinir iletim çalışması yapılmaz, iğne EMG'si yapılabilir. Böyle bir cihazınız varsa randevu almadan önce mutlaka bildirin.
Referanslar
- Preston DC, Shapiro BE. Electromyography and Neuromuscular Disorders: Clinical-Electrophysiologic-Ultrasound Correlations. 4th ed. Elsevier; 2020.
- American Association of Neuromuscular & Electrodiagnostic Medicine. Proper performance and interpretation of electrodiagnostic studies. Muscle Nerve. 2015;51(3):468-471.
- Gechev A, Kane NM, Koltzenburg M, Rao DG, van der Star R. Potential risks of iatrogenic complications of nerve conduction studies (NCS) and electromyography (EMG). Clin Neurophysiol Pract. 2016;1:62-66.
- Terkelsen AJ, Karlsson P, Lauria G, et al. The diagnostic challenge of small fibre neuropathy: clinical presentations, evaluations, and causes. Lancet Neurol. 2017;16(11):934-944.



